Lan tỏa hệ giá trị từ không gian di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử

Thực hiện định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ, Quyết định số 1189/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 384/KH-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử cụ thể hóa các hệ giá trị gắn với nhiệm vụ quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, xây dựng môi trường văn hóa văn minh, thân thiện và trách nhiệm.

Từ chủ trương lớn đến những giá trị được thực hành trong đời sống

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh con người Việt Nam. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24/2/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW; tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026 về triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Điểm quan trọng của Quyết định 1189/QĐ-TTg là yêu cầu đưa các hệ giá trị thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn xây dựng và hoàn thiện thể chế với yêu cầu thực hành các giá trị trong thực tiễn. Theo đó, hệ giá trị quốc gia gồm hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc; hệ giá trị văn hóa gồm dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học; hệ giá trị gia đình gồm ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh; chuẩn mực con người Việt Nam gồm yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Các hệ giá trị này không tồn tại tách rời. Con người vừa là chủ thể thực hành, lan tỏa giá trị vừa là mục tiêu của sự phát triển; gia đình là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách; văn hóa tạo môi trường để các giá trị được tiếp nhận, thực hành và lan tỏa; còn các giá trị quốc gia định hướng mục tiêu, lý tưởng và khát vọng phát triển.

Di sản là không gian thực hành và lan tỏa các giá trị

Đối với Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, việc cụ thể hóa các hệ giá trị có thể được nhìn nhận từ chính hoạt động hằng ngày tại các khu vực di sản được giao quản lý.
Trong không gian ấy, các giá trị không chỉ được giới thiệu bằng những thông điệp tuyên truyền mà cần được thể hiện qua hành động cụ thể: ứng xử văn minh với di sản; tôn trọng cảnh quan, môi trường và các giá trị văn hóa; nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ, người lao động, cộng đồng, doanh nghiệp và du khách; bảo vệ tài nguyên; giữ gìn trật tự, an toàn; đồng thời xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện, chuyên nghiệp và có trách nhiệm.

Đó cũng là cách đưa tinh thần của hệ giá trị từ những khái niệm chung trở thành những chuẩn mực gần gũi trong đời sống. Mỗi hành động bảo vệ cảnh quan, mỗi ứng xử có trách nhiệm với di sản, mỗi hoạt động giáo dục cộng đồng hay trải nghiệm văn hóa được tổ chức đúng định hướng đều góp phần làm cho giá trị văn hóa được sống động và bền vững hơn.

Gắn bảo tồn di sản với con người và chuyển đổi số

Quyết định 1189/QĐ-TTg đồng thời nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tuyên truyền, giáo dục, quản lý, trải nghiệm và thực hành các hệ giá trị.

Đây là hướng đi phù hợp với quá trình Ban Quản lý đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý di sản. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban đã triển khai nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số, trong đó có hệ thống Camera AI tại khu di tích Yên Tử và các dự án về hạ tầng, dữ liệu và công nghệ phục vụ quản lý, trải nghiệm di sản.

Trên nền tảng đó, việc truyền thông về các hệ giá trị trên cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số có thể được gắn trực tiếp với những câu chuyện về di sản, con người, lịch sử, văn hóa và trách nhiệm bảo tồn. Qua đó, công nghệ không chỉ hỗ trợ quản lý mà còn trở thành phương tiện đưa giá trị di sản và những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng và du khách.

Để giá trị trở thành sức mạnh của di sản

Kế hoạch số 384/KH-UBND ngày 21/8/2026 của UBND tỉnh Quảng Ninh xác định việc triển khai các hệ giá trị phải gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển du lịch, chuyển đổi số, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội.

          Với Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, đây là cơ sở để tiếp tục gắn bảo tồn di sản với xây dựng con người, xây dựng môi trường văn hóa và phát triển du lịch bền vững. Khi mỗi người cùng nhận thức đúng giá trị của di sản và chủ động thực hành trách nhiệm của mình, di sản không chỉ được gìn giữ về cảnh quan, lịch sử hay văn hóa, mà còn trở thành một không gian sống động để giáo dục, kết nối cộng đồng và lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

Từ Vịnh Hạ Long, Yên Tử đến Vườn Quốc gia Bái Tử Long, hành trình bảo tồn hôm nay vì thế không chỉ là gìn giữ những giá trị đã được trao truyền, mà còn là trao truyền cách ứng xử, trách nhiệm và khát vọng gìn giữ di sản cho các thế hệ mai sau.

Nguyễn Thật Sự