Yên Tử là quần thể di tích lịch sử văn hóa quan trọng, gắn liền với sự hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử - dòng thiền thuần Việt do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập vào thế kỷ XIII.
Phật hoàng Trần Nhân Tông (1258-1308), sau khi hai lần đánh thắng quân Nguyên Mông và nhường ngôi cho con, đã đến tu hành tại núi Yên Tử năm 1299. Người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm mang đậm tinh thần nhập thế, kết hợp hài hòa giữa tu tập tâm linh và trách nhiệm với đất nước.
Quần thể danh thắng Yên Tử nằm ở giáp ranh ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang và Hải Dương, hiện đang được lập hồ sơ đề cử Di sản thế giới UNESCO.