Bãi cọc Yên Giang

Bãi cọc Yên Giang hình thành từ thời Trần, nằm tại khu vực cửa sông Chanh – một chi lưu quan trọng của sông Bạch Đằng, nơi dòng nước đổ ra biển. Trải qua quá trình bồi lắng tự nhiên, hiện nay bãi cọc thuộc khu vực Đầm Nhử, phường Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh. Trong dân gian, di tích thường được gọi là bãi cọc Bạch Đằng. 

Tên gọi “Đầm Nhử” được cho là gắn với chiến thuật quân sự của Trần Hưng Đạo: chủ động kìm hãm, khiêu chiến và nhử địch vào trận địa cọc đúng thời điểm thủy triều, tạo điều kiện phát huy tối đa hiệu quả chiến thuật.

Trong lịch sử, bãi cọc Yên Giang kết hợp với dải đá ngầm Ghềnh Chanh tạo thành phòng tuyến quan trọng chặn đường rút lui của quân Nguyên Mông theo sông Chanh ra biển. Đây là một mắt xích chiến lược trong hệ thống trận địa Bạch Đằng.

Từ năm 1953, việc đắp đê và cải tạo đất phục vụ sản xuất nông nghiệp đã làm thay đổi cảnh quan khu vực. Nhiều cọc gỗ bị vùi lấp trong lòng đất và nằm trong phạm vi đê sông Chanh.

Qua các đợt khai quật khảo cổ (1958, 1969, 1976, 1984, 1988), các nhà khoa học đã phát hiện hàng trăm cọc gỗ, chủ yếu bằng gỗ lim, có chiều dài trung bình từ 2,6–2,8m, đường kính 20–29cm, được cắm với mật độ dày và bố trí có chủ đích. 

Các nghiên cứu cho thấy:

• Cọc được đóng theo thế “răng lược”, không theo hàng lối cứng nhắc 
• Mật độ dày ở khu vực gần bờ, thưa dần ra phía ngoài 
• Kết hợp với địa hình tự nhiên và thủy triều để tạo bẫy chiến thuật 

Trận địa cọc Bạch Đằng được đánh giá có vai trò quyết định trong chiến thắng năm 1288, khiến quân địch rơi vào thế bị động, tạo điều kiện để quân dân nhà Trần tiêu diệt bằng hỏa công và thủy chiến.

Hiện nay, bãi cọc Yên Giang đã được bảo tồn, tôn tạo với hệ thống đường vào, bia giới thiệu và kè bảo vệ, thuận lợi cho tham quan.

Di tích không chỉ là một phần quan trọng của Khu di tích lịch sử Bạch Đằng mà còn góp phần tạo nên giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể di sản UNESCO công nhận năm 2025.