Về Yên Tử chiêm bái Huệ Quang Kim Tháp- bảo vật quốc gia giữa lòng di sản văn hóa thế giới

Về với non thiêng Yên Tử - vùng đất gắn liền với tên tuổi Phật Hoàng Trần Nhân Tông, vị vua anh minh đã sáng lập nên dòng thiền Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử hơn 700 năm trước – du khách, Phật tử hành hương đều mong một lần tìm về Huệ Quang Kim Tháp để dâng hương, tưởng niệm và bày tỏ lòng thành kính với Ngài.

Tọa lạc trên thế đất "hàm rồng" đắc địa, ngay phía trước chùa Hoa Yên (ngôi chùa trung tâm của hệ thống di tích Yên Tử), vườn tháp Huệ Quang hiện lên như một đóa sen thanh cao giữa đại ngàn mây trắng. Đây được coi là trung tâm hội tụ linh khí của long mạch non thiêng Yên Tử, nơi lưu giữ ngọc cốt của các bậc thiền sư đạo cao đức trọng đã từng tu hành tại đây qua các triều đại Trần, Lê, Nguyễn. 

Với gần 100 ngôi tháp mộ có kích thước và kiến trúc khác nhau ( như tháp Diệu Đăng, tháp Trường Quang, tháp Hoa Quang...), vườn tháp chính là minh chứng sống động cho sự hưng thịnh của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử suốt nhiều thế kỷ.

Nằm ở vị trí trung tâm Vườn Tháp là lăng Quy Đức. Phía trong lăng có Huệ Quang Kim Tháp (thường gọi là Tháp Tổ), nơi lưu giữ xá lợi Phật Hoàng Trần Nhân Tông, với hệ thống tường xây bằng gạch bao quanh, tường lăng lợp 2 hàng ngói cánh sen kép thời Trần. Hai cửa trước và sau cuốn vòm khá thấp, đối xứng nhau khiến Phật tử và du khách khi vào ra phải cúi đầu khiêm cung. Đây là ngôi tháp do vua Trần Anh Tông, Đệ nhị Tổ Pháp Loa, các tăng sĩ thiền phái Trúc Lâm xây dựng vào năm 1309, sau một năm Phật Hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn.

Trung tâm Vườn Tháp là Tháp Tổ, thờ xá lợi Phật Hoàng Trần Nhân Tông ( Ảnh st)

Trải qua mưa nắng thời gian, ngôi tháp được xây dựng dưới thời Trần bị sập đổ. Ngôi tháp hiện nay được dựng lại vào thời Lê Trung Hưng trên nền tháp cũ với chiều cao 7m. Tháp mang cấu trúc lục lăng vững chãi, đế tháp chạm trổ hoa văn sóng nước thời Trần, bệ tháp là đài sen với 102 cánh mở rộng ôm lấy khám thờ. Đỉnh tháp tạc hình một nụ sen chưa nở. Bên trong khám an trí bảo tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông được tạc bằng đá cẩm thạch theo thế liên hoa tọa, với dáng ngồi đầy vẻ khoan thai, an nhiên, tự tại. Pho tượng đã được chính thức công nhận là Bảo vật quốc gia Việt Nam vào năm 2020.

Cảnh quan xung quanh vườn tháp là sự giao hòa tuyệt mỹ giữa di sản và thiên nhiên. Phía trước tháp Tổ là cây hương đá do Phật tử vùng Kinh Môn, Nam Sách (nay thuộc thành phố Hải Phòng) cung tiến từ thời Lê. Phía sau tháp là con đường lát gạch hoa cúc được phục chế theo nguyên mẫu thời Trần, tượng trưng cho con đường giác đạo. Con đường này chạy giữa hai hồ nước tụ thủy, được coi là cặp "mắt rồng" để lưu giữ khí thiêng sông núi. 

Không gian nơi đây càng thêm thâm nghiêm, cố kính, huyền bí khi được che phủ bởi bóng mát của những cây Mai vàng, hàng xích Tùng cổ thụ, những gốc Đại già vươn cành uy nghi như bóng linh mộc tỏa hương thanh khiết giữa chốn non thiêng.

Hành hương về vườn tháp Huệ Quang là hành trình tìm về cội nguồn của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Mỗi lối gạch hoa Cúc hay nhành Tùng cổ đều gợi nhắc về vị vua minh quân đã rời bỏ ngai vàng để chọn lối sống thanh bạch, từ bi . Đứng trước anh linh tiền nhân, mỗi người như được soi lại lòng mình để càng thêm trân trọng và gìn giữ những giá trị vô giá mà cha ông để lại.

Rời vườn tháp, vượt hơn 100 bậc đá cổ kính, du khách sẽ đến với chùa Hoa Yên, đóa hoa bừng sáng giữa mây ngàn Yên Tử. Nơi đây từng in dấu hành trình tu hành của Phật Hoàng cùng các bậc Sư Tổ của dòng Thiền Yên Tử, đặt nền móng cho sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Đây cũng là chốn thanh tịnh, linh thiêng để lòng người lắng lại, hòa mình vào thiên nhiên và cảm nhận trọn vẹn sự an nhiên, tự tại giữa non thiêng Yên Tử.

Hằng Nga