Đền Trần Hưng Đạo, ngôi đền mang hào khí nghìn nằm bên dòng sông Bạch Đằng

Nằm yên bình bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, đền Trần Hưng Đạo (Quảng Yên, Quảng Ninh) là di tích lưu niệm anh hùng dân tộc, gắn với tên tuổi Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và chiến thắng Bạch Đằng năm 1288. Đây là điểm đến giúp du khách cảm nhận rõ nét hào khí của trận thủy chiến lừng lẫy trong lịch sử dân tộc.

Đền Trần Hưng Đạo là một trong những điểm di tích quan trọng thuộc Khu di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 (được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt năm 2012). Đền có tên chữ là “Bạch Đằng linh từ” (đền thiêng Bạch Đằng). Nhân dân thường gọi là đền Trần Hưng Đạo, nơi đây thờ phụng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị anh hùng kiệt xuất, nhà chiến lược lỗi lạc của dân tộc Việt Nam. Ông không chỉ được nhân dân tôn thờ như một bậc thánh nhân mà còn được thế giới công nhận là một trong mười vị tướng giỏi nhất mọi thời đại.

Ngôi đền trước kia được nhân dân dựng nên ngay bờ sông Bạch Đằng để tưởng nhớ công lao to lớn và bày tỏ lòng biết ơn đối với vị Anh hùng dân tộc đã có công dẹp giặc, giữ nước. Đến năm 1934 (đời vua Bảo Đại thứ 9), đền được di chuyển đến vị trí hiện nay (cách đền cũ khoảng 1km), đây là một doi đất cổ, nằm ở giữa sông Bạch Đằng, nơi trung tâm chiến trận Bạch Đằng năm xưa.

Đền nằm trong khuôn viên khu di tích rộng hơn 5.000 m², gồm đền chính (tiền đường, bái đường, hậu cung), nhà bia, nhà soạn lễ và các công trình phụ trợ, được đầu tư, tôn tạo khang trang năm 2002–2003. Toàn bộ cấu kiện kiến trúc bên trong đền chính được làm bằng gỗ lim, chạm khắc hoa văn mang phong cách thời Nguyễn. Trong đền còn lưu giữ 9 sắc phong của các vua triều Nguyễn phong cho Trần Hưng Đạo, 3 bia đá thời Nguyễn ghi lại quá trình di chuyển trùng tu tôn tạo đền và nhiều đồ thờ, hiện vật cổ được nhân dân gìn giữ, bảo quản cẩn thận qua nhiều thế hệ.

Với kiến trúc cổ kính, hài hòa cùng cảnh quan sông nước, đây là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử – văn hóa đặc sắc của vùng đất Bạch Đằng, trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và du khách thập phương mỗi khi về với miền đất lịch sử. Đặc biệt, đền Trần Hưng Đạo còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, uống nước nhớ nguồn. Thông qua các hoạt động dâng hương, tham quan, tìm hiểu lịch sử, thế hệ trẻ có cơ hội hiểu sâu sắc hơn về công lao to lớn của cha ông, từ đó bồi đắp niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Hàng năm, từ ngày mùng 6 đến mùng 9 tháng 3 (âm lịch), sự tĩnh mịch thường ngày của ngôi đền lại nhường chỗ cho những nghi lễ tôn nghiêm và tiếng trống hội rộn ràng. Đền Trần Hưng Đạo trở thành tâm điểm của Lễ hội Bạch Đằng (hay còn gọi là ngày giỗ trận). Đây là lúc "phần hồn" của di tích thực sự sống lại. Từ các nghi thức tế lễ trang trọng đến những hoạt động dân gian sôi động, tất cả đều tái hiện tinh thần thượng võ và ý chí kiên cường của hào khí Đông A. Lễ hội không chỉ là dịp tri ân các bậc tiền nhân mà còn là "sợi dây" gắn kết cộng đồng, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, đền Đền Trần Hưng Đạo vẫn đứng đó như một mốc son chói lọi, lưu giữ dấu ấn hào hùng của lịch sử dân tộc, nhắc nhớ mỗi người về truyền thống kiên cường và tinh thần bất khuất của cha ông. Về thăm đền không chỉ để chiêm bái, cầu an mà còn là cuộc hành hương tìm về nguồn cội, để mỗi người con Việt thêm tự hào về dòng máu anh hùng, thêm trân quý quá khứ và trân trọng những công lao, thành tựu mà cha ông ta đã dày công vun đắp. 

Đào Thúy