Kết nối di sản, lan tỏa bản sắc

Từ kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long đến non thiêng Yên Tử, Quảng Ninh đang sở hữu những lợi thế hiếm có để phát triển du lịch dựa trên giá trị di sản. Việc mở rộng liên kết di sản giữa các không gian văn hóa, lịch sử và thiên nhiên ở cả trong và ngoài tỉnh không chỉ tạo ra những hành trình trải nghiệm du lịch đặc sắc mà còn góp phần lan tỏa bản sắc, nâng tầm vị thế điểm đến trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế.

Việc UNESCO ghi danh Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long mở rộng sang Quần đảo Cát Bà đã mở ra cơ hội mới cho phát triển du lịch theo hướng liên kết di sản liên vùng. Thay vì khai thác riêng lẻ từng điểm đến, Quảng Ninh - Hải Phòng đang xây dựng những hành trình xuyên vùng, nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng di sản, đồng thời bảo đảm mục tiêu bảo tồn bền vững.

Dấu mốc quan trọng của tiến trình này là việc các tuyến tàu du lịch kết nối Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) với Vịnh Lan Hạ (Hải Phòng) chính thức đi vào hoạt động từ ngày 20/4. Những chuyến tàu đã mở ra hành trình xuyên vùng di sản độc đáo, mang đến cho du khách cơ hội khám phá liền mạch vẻ đẹp của hai vịnh nổi tiếng. Theo quy chế phối hợp giữa Quảng Ninh và Hải Phòng, các cơ quan chức năng cho phép khai thác 4 hành trình kết nối giữa các tuyến tham quan trên Vịnh Hạ Long với Vịnh Lan Hạ. Toàn bộ đều là các tuyến tàu lưu trú nghỉ đêm, giúp du khách có thêm thời gian trải nghiệm sâu hơn giá trị cảnh quan, văn hóa và đời sống biển đảo đặc sắc của khu vực.

Việc ban hành quy chế phối hợp quản lý hoạt động tàu du lịch trên tuyến Vịnh Hạ Long - Vịnh Lan Hạ không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và du khách mà còn đánh dấu bước chuyển mới trong tư duy phát triển du lịch di sản. Từ cách tiếp cận dựa trên địa giới hành chính, các địa phương đang từng bước hướng tới quản trị không gian di sản liên vùng, coi các giá trị tự nhiên và văn hóa là một chỉnh thể thống nhất để cùng bảo tồn, khai thác và phát huy hiệu quả. Đây cũng là tiền đề quan trọng để gia tăng sức hấp dẫn cho điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị kinh tế từ di sản.

Không chỉ có di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, việc Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025 tiếp tục mở ra không gian kết nối giữa di sản thiên nhiên và di sản văn hóa - tâm linh giữa các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh. Từ đây, liên kết vùng di sản đang được các địa phương hiện thực hóa bằng các chương trình hợp tác cụ thể.

Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh đã thống nhất triển khai chương trình “Một hành trình - Ba điểm đến di sản”. Các doanh nghiệp lữ hành, đơn vị vận chuyển và hiệp hội du lịch của ba địa phương ký kết hợp tác giai đoạn 2026-2028, cùng xây dựng chuỗi sản phẩm kết nối Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà với Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Không chỉ phối hợp quảng bá, xây dựng tour tuyến chất lượng cao, các bên còn tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, chia sẻ thông tin thị trường, kích cầu du lịch và đề xuất các cơ chế quản lý linh hoạt nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch liên vùng.

Theo đó, trong định hướng phát triển đô thị di sản Yên Tử, nhiều chuyên gia đề xuất xây dựng mô hình kinh tế di sản đa ngành gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch chất lượng cao. Đơn cử, ý tưởng hình thành “Hành lang Di sản Đông A kết nối Vân Đồn - Vịnh Bái Tử Long - Cửa Ông - Vịnh Hạ Long - Vịnh Cửa Lục - Bạch Đằng - Yên Tử - Đông Triều” đang mở ra tầm nhìn phát triển mới khi các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan được kết nối thành một “bảo tàng sống” quy mô lớn, nơi du khách có thể trải nghiệm xuyên suốt dòng chảy văn hóa, lịch sử và bản sắc của vùng Đông Bắc.

Cùng với đẩy mạnh liên kết di sản trong nước, Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch mở rộng liên kết đa phương trong khu vực. Có thể kể đến chương trình hợp tác từ năm 2006 giữa Quảng Ninh (Việt Nam), Luang Prabang (Lào) và Udonthani (Thái Lan) - 3 địa phương sở hữu các di sản thế giới nổi bật, hình thành nên “tam giác di sản” giàu sức hút.

Từ những liên kết ngày càng chặt chẽ, các di sản thiên nhiên, văn hóa không còn là những “mảnh ghép” riêng lẻ mà được kết nối thành một hệ sinh thái di sản thống nhất, bổ trợ và cộng hưởng lẫn nhau. Đây không chỉ là cơ hội để nâng cao giá trị khai thác du lịch, mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa đặc sắc, khẳng định vị thế của Quảng Ninh trong mạng lưới các trung tâm du lịch, văn hóa và di sản hàng đầu của cả nước và khu vực.

 Theo Duy Khoa (https://baoquangninh.vn/ket-noi-di-san-lan-toa-ban-sac-3410078.html)