Khám phá những dấu tích cổ trên tuyến hành hương Yên Tử

Yên Tử từ lâu đã là điểm đến tâm linh nổi tiếng, nơi du khách tìm về những ngôi chùa, am, tháp gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. Bên cạnh các công trình đã được trùng tu, tôn tạo và trở thành những điểm tham quan quen thuộc, Yên Tử còn lưu giữ nhiều dấu tích cổ nằm sâu trong núi rừng, phản ánh đời sống tu hành của các bậc Thiền sư và giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất thiêng này.

Từ chùa Một Mái rẽ theo hướng Đông, qua Ga Cáp treo số 3, du khách có thể tiếp cận tuyến di tích gồm Am Diêm, Thác Bạc, Am Hoa và Am Dược. Các địa danh này nằm trên sườn dãy núi Thanh Long, thuộc Khu di tích và danh thắng Yên Tử, là những dấu tích gắn với quá trình tu tập, tự cung, tự cấp của các bậc Thiền sư thời Trần của Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm qua nhiều thế kỷ.

Theo các tư liệu lịch sử, Am Diêm từng là nơi dự trữ và phân phối muối cho các chùa trên núi cao. Muối từ miền xuôi được vận chuyển lên đây trước khi chuyển tiếp đến các nơi tu hành trong khu vực Yên Tử. Không chỉ phản ánh hoạt động sinh hoạt hằng ngày của các nhà sư, cụm di tích mà còn thể hiện việc tổ chức và kết nối chặt chẽ giữa các ngôi chùa, am, tháp trên núi thiêng Yên Tử.

Tiếp nối hành trình là Am Hoa - nơi xưa kia trồng hoa phục vụ việc dâng cúng và cũng là không gian tọa thiền của các Thiền sư. Dù hiện nay chỉ còn lại dấu tích nền móng, nơi đây vẫn gợi nhắc về một không gian thanh tịnh giữa núi rừng Yên Tử.

Nổi bật trong tuyến di tích là Am Dược (hay Am Thuốc). Đây là địa điểm gắn với hoạt động thu hái, bào chế dược liệu phục vụ chữa bệnh cho tăng sĩ và nhân dân trong vùng. Tương truyền, khi về Yên Tử tu hành, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã cho các đệ tử khai thác nguồn thảo dược phong phú của núi rừng Yên Tử để luyện thuốc cứu người. Khu phế tích Am Dược hiện còn dấu vết các nền kè đá, lối đi cổ, hệ thống tháp và kiến trúc có niên đại từ thời Lê Trung Hưng đến thời Nguyễn, góp phần minh chứng cho giá trị lịch sử và truyền thống sử dụng dược liệu của vùng núi Yên Tử.

Trên tuyến đường này, du khách còn được chiêm ngưỡng Thác Bạc, dòng thác bắt nguồn từ dãy núi Thanh Long. Nước từ trên cao đổ xuống qua các tầng địa hình dốc tạo nên dải trắng bạc nổi bật giữa màu xanh của núi rừng. Đây là thác nước đẹp nhất trên dòng Suối Bạc trước khi hợp lưu với Suối Vàng tạo thành suối Giải Oan góp phần làm nên vẻ đẹp tự nhiên đặc sắc của Yên Tử.

Khác với tuyến hành hương chính thường thu hút đông đảo du khách, tuyến Am Diêm - Thác Bạc - Am Hoa - Am Dược mang đến không gian yên tĩnh, gần gũi với thiên nhiên và giúp du khách có thêm góc nhìn về đời sống tu tập tự cung, tự cấp của các bậc Thiền sư xưa. Mỗi dấu tích còn lại không chỉ là chứng nhân của lịch sử mà còn góp phần làm phong phú thêm giá trị văn hóa, cảnh quan của Khu di tích và danh thắng Yên Tử.

Trong hành trình khám phá Yên Tử, bên cạnh việc chiêm bái các công trình nổi tiếng, du khách hãy dành thời gian tìm hiểu những dấu tích cổ trên tuyến hành hương này để cảm nhận sâu hơn về lịch sử, văn hóa và thiên nhiên nơi đây. Đồng thời, mỗi người cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ cảnh quan, giữ gìn môi trường và tôn trọng các giá trị di sản. Đó chính là cách thiết thực nhất để chúng ta gìn giữ, nối dài mạch nguồn văn hóa quý báu của Yên Tử cho các thế hệ mai sau.

Hằng Nga