Khu di tích nhà Trần trong hành trình khám phá di sản văn hóa Quảng Ninh
Nằm trên vùng đất Đông Triều (cũ), thành phố Quảng Ninh, Khu di tích nhà Trần là nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử gắn liền với một triều đại tiêu biểu nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Với hệ thống di tích, lăng mộ và các công trình tôn giáo mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa sâu sắc, nơi đây không chỉ góp phần tái hiện những trang sử hào hùng của dân tộc mà còn là điểm đến ý nghĩa dành cho những ai yêu thích tìm hiểu lịch sử, văn hóa truyền thống.
Triều Trần (1225-1400) là một giai đoạn có vị trí quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam, gắn liền với những chiến công oai hùng chống ngoại xâm và sự phát triển của đất nước Đại Việt. Vùng đất Đông Triều (cũ) có mối liên hệ mật thiết với vương triều Trần, đặc biệt là hệ thống lăng mộ các vua Trần và các di tích liên quan đến lịch sử, văn hóa của triều đại.
Đến với Khu di tích nhà Trần, du khách có cơ hội tìm hiểu về lịch sử của vương triều và các giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Mỗi di tích mang một dấu ấn riêng, góp phần tạo nên một không gian di sản giàu ý nghĩa, kết nối quá khứ với hiện tại.
Trong hệ thống di tích nhà Trần, đền An Sinh là một trong những địa điểm tiêu biểu, nơi thờ tự các vị vua Trần và lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc. Cùng với đó, Thái miếu là nơi tưởng nhớ tổ tiên, các bậc tiền nhân của vương triều, góp phần thể hiện truyền thống tri ân và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Hệ thống lăng mộ các vua Trần cũng mang giá trị đặc biệt, phản ánh dấu ấn lịch sử của một triều đại có nhiều đóng góp quan trọng đối với đất nước.
Bên cạnh các di tích gắn với vương triều Trần, am - chùa Ngọa Vân là điểm đến có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Trúc Lâm, gắn với cuộc đời tu hành và hóa Phật của Đức vua Phật hoàng Trần Nhân Tông. Chùa Quỳnh Lâm từng là trung tâm Phật giáo lớn, có vai trò quan trọng trong sự phát triển của Phật giáo Việt Nam dưới thời Trần. Trong khi đó, chùa Hồ Thiên cùng các di tích liên quan góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa, tâm linh của vùng đất Đông Triều (cũ).
Mỗi di tích đều mang những giá trị riêng về lịch sử, kiến trúc, văn hóa và tín ngưỡng, tạo nên một quần thể di sản giàu bản sắc. Thông qua hành trình tham quan, tìm hiểu các điểm di tích, du khách có cơ hội khám phá những dấu ấn lịch sử của vương triều Trần, sự hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. Đây cũng là dịp để bồi đắp niềm tự hào dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ các giá trị truyền thống và chung tay bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa cho các thế hệ mai sau.
Ngày nay, việc bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích nhà Trần có ý nghĩa quan trọng trong công tác gìn giữ di sản văn hóa dân tộc. Bên cạnh việc bảo vệ các công trình, hạng mục di tích, công tác duy trì cảnh quan, vệ sinh môi trường, tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng góp phần tạo dựng không gian tham quan trang nghiêm, thân thiện.
Mỗi chuyến tham quan không chỉ là hành trình khám phá những giá trị lịch sử, văn hóa mà còn là dịp để mỗi du khách nâng cao trách nhiệm đối với di sản. Việc tuân thủ nội quy tham quan, giữ gìn vệ sinh môi trường, không xâm hại các công trình và hiện vật là những hành động thiết thực góp phần bảo vệ di tích cho các thế hệ mai sau.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, Khu di tích nhà Trần là một trong những địa điểm quan trọng góp phần làm phong phú thêm hành trình khám phá di sản tại Quảng Ninh. Khu di tích không chỉ là nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử của nhà Trần mà còn là không gian giàu ý nghĩa trong công tác giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và lan tỏa các giá trị văn hóa đến cộng đồng.
Thông qua việc tiếp tục bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di tích, những dấu ấn lịch sử của vương triều Trần sẽ ngày càng được giới thiệu rộng rãi đến công chúng, góp phần lan tỏa tình yêu di sản và nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời là cầu nối giữa các thế hệ, góp phần để lịch sử tiếp tục được tìm hiểu, trân trọng và phát huy trong đời sống hôm nay./.
Lê Thị Trang
